Ο καύσωνας στην Ευρώπη και η ένταση στο Στενό του Ορμούζ επαναφέρουν την αστάθεια σε αγορές που, μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, έδειχναν ήρεμες.

Είχε προβλεφθεί ότι οι καλοκαιρινοί μήνες θα κυλούσαν ήρεμα, ωστόσο στις μέρες μας η ηρεμία και η βεβαιότητα είναι πάντα παροδικές.

Ας κάνουμε μια ανακεφαλαίωση. Στα μέσα Ιουνίου, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) για το σιτάρι πλησίαζαν τα χαμηλότερα επίπεδα εξαμήνου στην αγορά MATIF. Οι προβλέψεις έκαναν λόγο για άφθονες σοδειές, ενώ το σενάριο μειωμένης κατανάλωσης —είτε λόγω ανησυχιών υγειονομικής φύσης είτε λόγω της ίδιας της ζέστης— διατηρούσε τους αγοραστές ψύχραιμους, καθώς εστίαζαν στη συσσώρευση αποθεμάτων από την εγχώρια σοδειά. Η σοδειά αυτή, αν και δεν ήταν τόσο εξαιρετική όσο η περσινή, επαρκούσε για να δικαιολογήσει τις χαμηλές τιμές. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, μια εκεχειρία στη σύγκρουση με το Ιράν οδήγησε σε πτώση των τιμών του πετρελαίου και τόνωσε τα χρηματιστήρια. Στην ειδησεογραφία κυριαρχούσαν παράγοντες που ευνοούσαν την πτώση των τιμών (bearish) —ή τουλάχιστον δεν προμήνυαν άνοδο—, σε ένα κλίμα άφθονης προσφοράς στα λιμάνια. Όμως, όπως συμβαίνει πάντα, η ηρεμία δεν κράτησε για πολύ.

Ένας πρωτοφανής καύσωνας έπληξε την Ευρώπη, αφήνοντας πίσω του κατεστραμμένες σοδειές καλαμποκιού και ηλίανθου. Μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, το ποσοστό των καλλιεργειών καλαμποκιού που χαρακτηρίζονταν ως «καλές» ή «άριστες» κατρακύλησε από το 76% στο 58%. Το γαλλικό Υπουργείο Γεωργίας εκτιμά ότι η σοδειά ενδέχεται να μειωθεί κατά περίπου 30%, αν και οι αγροτικές οργανώσεις θεωρούν αυτή την πρόβλεψη υπερβολικά αισιόδοξη. Ενώ οι διαθέσιμες ποσότητες γαλλικού καλαμποκιού ήταν ήδη περιορισμένες ή μη ανταγωνιστικές σε σύγκριση με τις εισαγωγές μέσω λιμένων, πλέον έχουν ουσιαστικά εξαφανιστεί. Μάλιστα, ορισμένοι έμποροι προχωρούν σε επαναγορά καλαμποκιού και κριθαριού.

Οι προσφορές γαλλικής προέλευσης —που ήταν ήδη περιορισμένες ή μη ελκυστικές για ορισμένες περιοχές σε σύγκριση με τις τιμές εισαγωγής στα λιμάνια— έχουν πλέον εξαφανιστεί εντελώς, ενώ παρατηρούνται ακόμη και επαναγορές συμβολαίων για καλαμπόκι και κριθάρι. Το σιτάρι, η συγκομιδή του οποίου βρισκόταν ήδη σε προχωρημένο στάδιο, δεν επηρεάστηκε στον ίδιο βαθμό από τη ζέστη. Παρά την αρχική αίσθηση ανακούφισης, ωστόσο, η ποιότητα του σιταριού άλεσης μένει να επιβεβαιωθεί (ας μην ξεχνάμε ότι το σιτάρι που διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο MATIF είναι σιτάρι άλεσης, επομένως τυχόν ποιοτικά προβλήματα στη Γαλλία λειτουργούν συνήθως ως σημαντικός παράγοντας ανόδου των τιμών). Από την άλλη πλευρά, δεδομένης της διαδοχής ανησυχητικών ειδήσεων, οι αγρότες δεν έχουν κανένα κίνητρο να πωλήσουν το κριθάρι ή το εγχώριο σιτάρι τους σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από την τιμή λιμένα, εφόσον η σοδειά έχει ήδη αποθηκευτεί.

Το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου αυξήθηκε και πάλι την περασμένη εβδομάδα, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς και την αντίδραση του Ιράν όσον αφορά τα συμφέροντά του στην περιοχή του Κόλπου. Αυτό οδήγησε σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου το τελευταίο 48ωρο, αλλά κυρίως έθεσε τις ναυτιλιακές εταιρείες σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, καθώς δεν προτίθενται να ρισκάρουν τη διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την επιβολή κάποιου πρόσθετου κόστους (ασφαλίστρου). Άλλωστε, τι θα κάναμε εμείς αν το πλοίο ήταν δικό μας; Όλα αυτά διαταράσσουν για άλλη μια φορά το εμπόριο φυσικού αερίου, πετρελαίου και λιπασμάτων στην περιοχή.

Προς το παρόν, εν μέσω όλων αυτών των ειδήσεων, η αγορά έχει υποστεί «ανατάραξη, αλλά όχι πλήρη ανατροπή» – για να δανειστούμε την ατάκα του Τζέιμς Μποντ. Οι τιμές έχουν πράγματι ανακάμψει από τα χαμηλά τους επίπεδα, ωστόσο είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το σιτάρι διαπραγματεύεται στα περίπου 224 ευρώ ανά τόνο για άμεσες παραδόσεις στα λιμάνια, και με τιμή ελαφρώς υψηλότερη (κατά μερικά ευρώ) για τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Παράλληλα, το καλαμπόκι διαπραγματεύεται στα 225 ευρώ ανά τόνο για άμεσες παραδόσεις. Ούτε η σόγια, με τιμή γύρω στα 350 ευρώ ανά τόνο, μπορεί να θεωρηθεί ακριβή.

Επομένως, παρά τα όσα συμβαίνουν, το ασφάλιστρο κινδύνου που συνδέεται με το κλίμα και τη γεωπολιτική κατάσταση θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά, εάν οι καιρικές συνθήκες στις ΗΠΑ προκαλέσουν ανησυχία για τις καλλιέργειες καλαμποκιού και σόγιας, ή εάν η παραγωγή σιταριού στη Ρωσία πληγεί κατά τις τελευταίες αυτές εβδομάδες πριν από τη συγκομιδή.

Σε τοπικό επίπεδο, το έλλειμμα αφορά το σιτάρι (καθώς οι αγοραστές πρέπει να προμηθευτούν ποσότητες για κάλυψη των αναγκών τους έως το τέλος του έτους) και όχι τόσο το καλαμπόκι. Βάσει στατιστικών στοιχείων, οι μήνες κατά τους οποίους το σιτάρι είναι φθηνότερο (ή πραγματοποιούνται οι αγορές με το χαμηλότερο κόστος) είναι ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος· συνεπώς, οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για την επόμενη ευκαιρία αγοράς, προτού κάποια νέα είδηση αναστατώσει την αγορά.